Derich Anghenende, Drost in Xanten

Burg-Anghen-ende-plattegrond

Derich is in Xanten in 1333 geboren en overleden rond 1402.

Om de oudst vermelde naam van Angenent, geschreven in het Middelnederlands Anghenende, gevonden te hebben is een zeldzame vondst. Een directe koppeling met onze stamboom is nog niet gevonden, maar hij komt uit hetzelfde gebied. Interessant is in ieder geval dat onze naam verder teruggaat dan onze stamboom die stopt bij 1552. Onze naam komt dus al voor in de 14de eeuw!!

Vanaf 1811, toen de burgerlijke stand werd ingevoerd, werden de familienamen wat eenduidiger. Daarvoor bestaan er kerkelijke registers waar kerken vanaf het concilie van Trente (1563) mee begonnen zijn. Weer daarvoor moeten we het doen met oorkonden en akten.

Namen en/of stambomen van adellijke personen zijn vaak wel te vinden zo lang geleden. Neem bijvoorbeeld de stamboom van Friedrich III von Saarwerden (1348-1414), aartsbisschop van Keulen en stambomen van vele andere bisschoppen en adellijke personen.

Betekent dit dat Derich van adel was? Hij was inderdaad van adel, maar dan van de zogeheten lagere adel waaronder bestuurders en ambtenaren vallen. Derich was bestuurder in Xanten, aangesteld door Graaf Adolf van Kleve. Zijn functie was landdrost (drost). Als drost vertegenwoordigde Derich de graaf in Xanten met taken als: handhaving openbare orde, wetgeving, rechtspraak en verdediging van Xanten. Deze functie werd overigens in 1651 officieel afgeschaft.

Graaf Adolf III van Kleef (Kleve) (1334-1394) werd op zijn 23ste al aangesteld als aartsbisschop van Munster. In 1363 benoemde Paus Urbanus V (1362-1370) hem tot aartsbisschop van Keulen. Na een jaar deed hij afstand van zijn ambt om zich voor te bereiden om Graaf van Kleef te kunnen worden wat hij in 1368 werd. In 1393 trok hij zich terug ten voordele van zijn zonen.

Derich had een niet onbelangrijke functie dus vanwege zijn aanstelling door de graaf, de verantwoordelijke taken die hij had en het wonen in een landhuis van aanzien. Hij was drost van 1376-1382, 1384 en 1386. Zijn zoon Dietrich was in 1387 één jaar drost.

Dat Derich een landhuis had, in het Duits Burg Anghenende, is nu net de reden dat we hem tegenkomen in een oorkonde of akte. Friedrich III von Saarwerden, aartsbisschop van Keulen onder welk bisdom Xanten viel, wilde de stad versterken. Door die versterking viel de burcht/het landhuis van Derich buiten de muren van de stad zoals op het plattegrondje van Xanten te zien is. Voor Derich was dit de reden om het landhuis aan de bisschop aan te bieden om het vervolgens als leengoed terug te ontvangen, mogelijk om schulden te voorkomen of te verminderen. Het huis was immers nu van de bisschop die het aanvaard had, maar in bruikleen teruggeven had aan Derich. Alle kosten waren nu voor de bisschop

De werkzaamheden van de versterking duurden ongeveer tot 1392, gehinderd door een paar aanvallen (1391) van het huis van La Marck. De vlotte en zorgvuldige aanpak van Friedrich van het herstel van het bisdom Keulen en de versterking van Xanten zal meegespeeld hebben in de jaloerse agressie van het huis La Marck die een aantal malen zonder succes Xanten hebben aangevallen. Adolphe en Engelbert La Marck (de bisschoppen vóór Friedrich) hadden namelijk het bisdom verwoest achter gelaten en ze konden het blijkbaar niet verkroppen dat Friedrich zo succesvol was.

Lees ook over de stad Xanten waar Derich Drost was.