Angenent tussen Rijn en Maas

Boek Johan Winkler

Het heeft mij altijd geïntrigeerd waarom de oorsprong van de naam Angenent (met verschillende schrijfwijzen) alleen voorkomt tussen de Rijn en de Maas, van Geldern en Xanten in het noorden zuidwaarts langs rivier de Niers naar Erkelenz, het voormalige hertogdom Gelre.

Johan Winkler
Johan Winkler

Dat heeft alles te maken met het dialect dat in dit gebied gesproken werd. Geloof het of niet, maar Johan Winkler (1840-1916, geen familie van Winkler Prins) heeft dit in zijn boek De Nederlandsche Geslachtsnamen, in oorsprong, geschiedenis en beteekenis (§97) uitgezocht.

Er bestaan veel familienamen met als laatste deel End, Ent, Ende, Einde, Endt van het Eind enz. Maar alleen tussen Rijn en Maas werd aan de Ent Angenent.

De sleutel tot het begrijpen van de ontwikkeling van de naam Angenent vond Winkler in het boek van Jos. Habets (1877 – De Wederdoopers te Maastricht). De ontwikkeling van de naam van wederdoper Arnold in gen Esschenbroek werd hier uit de doeken gedaan. Arnold woonde in het toenmalige dorpje Esschenbroek (bij Erkelenz), hij woonde dus in de Esschenbroek. Tussen Rijn en Maas werd de n als sluitletter met een neusklank uitgesproken, zo als ng. In de werd ingde en na het wegslijten van de d werd het ingen.

Bij Angenent is de ontwikkeling: aan de Ent – aang de Ent – Angenent (of andere varianten). Omdat er geen vaste schrijfwijze was en men de naam opschreef zoals men dacht het te horen zijn er vele verschillende schrijfwijzen: Angenent, Aen gen End, Aangenendt enz. enz.